අලියාගේ ධර්මය

අලියාගේ ධර්මය

බරණැස් නුවර රජ කළ බ්‍රහ්මදත්ත රජුගේ කාලයේදී, බෝධිසත්වයන් වහන්සේ අලියෙක්ව උපත ලැබූහ. උන්වහන්සේ මහත් වූ ශරීරයකින්, ශක්තිමත් කඳින්, දීර්ඝ වූ දළ යුගලකින්, කළු පැහැති සමකින් යුක්ත වූහ. උන්වහන්සේගේ නාමය වූයේ 'මහා අලි' නම් විය. මහා අලි උපන් ස්ථානය වූයේ ඝන වනයක අසල වූ මහා වනයකි. ඒ වනයෙහි බොහෝ සතා සිව්පාවෝ වාසය කළ අතර, මහා අලි එහි රජු බවට පත් වූයේ සියලු සත්වයන්ගේ ගෞරවය දිනාගෙනය. උන්වහන්සේගේ ධර්මිෂ්ඨ පාලනය නිසා වනයෙහි සාමය හා සතුට රජයන්නට විය. කිසිදු සත්වයෙක් අන් සතෙකුට පීඩා නොකළ අතර, සියල්ලෝම එකිනෙකාට ත්‍යාගශීලීව හා කරුණාවෙන් යුතුව කටයුතු කළහ.

දිනක්, මහා අලි සිය අනුචාරීන් සමග වනයෙහි සැරිසරමින් සිටින විට, ඔවුන් දුටුවේ දුරින් ගමක් මෙන් පෙනෙන යමක්ය. ළං වී බලන විට, ඒ ගමක් නොව, අතහැර දැමුණු පැල සහිත කුඩා ගම්මානයක් බව පෙනී ගියේය. ඒ ගමෙහි කිසිදු මිනිසෙකුගේ සලකුණක් නොවීය. සෑම තැනකම දූවිලි හා නටබුන් පිරී තිබුණි. මහා අලි අශ්වයා වෙත හැරී, "මෙහි කුමක් වීද? මේ ගම මෙතරම් අතහැර දමා ඇත්තේ ඇයි?" යැයි ඇසුවේය.

"ස්වාමීනි, මේ ගම පිළිබඳව මට ආරංචි වී ඇත. බොහෝ කලකට පෙර, මේ ගමේ මිනිස්සු ඉතා ධනවත් හා සතුටින් වාසය කළහ. නමුත් දිනක්, අසල්වැසි රාජධානියක සිට පැමිණි කොල්ලකරුවන් පිරිසක් මේ ගමට පැමිණ, ඔවුන්ගේ සියලු දේපළ කොල්ලකා, බොහෝ මිනිසුන් ඝාතනය කළහ. ඉතිරි වූ ස්වල්ප දෙනා බියෙන් පලා ගොස්, කිසිදා මෙතැනට නොඑන ලෙස දිවුරුම් දුන්හ."

මහා අලි ඒ කතාව අසා ඉතා කණගාටු විය. ඔහු සිතුවේ, "අහෝ, දුප්පත් මිනිස්සු! ඔවුන්ගේ ධනය හා ජීවිතය කොල්ලකරුවන් අතින් අහිමි විය. ඔවුන් මෙතරම් දුක් විඳීමට හේතුව කුමක්ද?"

ඒ ගම්මානය අසලම, එක් ගසක් යට, එක් මහලු බමුණෙක් තනිවම වාසය කළේය. ඔහු ඉතා දුර්වල හා රෝගී තත්වයක සිටියේය. ඔහුගේ මුහුණෙහි දැඩි දුකක් හා කලකිරීමක් දිස් විය. මහා අලි ඔහු වෙත ගොස්, ඔහුගේ ශක්තිමත් කඳින් ඔහුට ගෞරව කළේය.

"ගරු බමුණනි, ඔබ මෙහි තනිවම වාසය කරන්නේ මන්ද? ඔබේ දුකට හේතුව කුමක්ද?"

මහලු බමුණා අලියාගේ ධර්මිෂ්ඨ ස්වරය අසා, හිස ඔසවා බැලුවේය. ඔහු අලියාගේ මහා ශරීරය හා කරුණාවන්ත ඇස් දුටු විට, ඔහුට ටිකක් සැනසුමක් දැනුනි.

"අහෝ, මහා අලි! මම මේ ගමේ උපන් කෙනෙක්මි. අපගේ ගම ධනවත් වූයේ, අපගේ මිනිසුන් ත්‍යාගශීලීව, ධර්මිෂ්ඨව හා පිනට දහමට ලැදිව ජීවත් වූ නිසාය. නමුත් කාලයත් සමඟ, අපගේ මිනිසුන් ධනය හා සැප සම්පත් වලට කෑදර වූහ. ඔවුන් ධර්මය අමතක කළහ. අනුන්ගේ දේට ආශා කළහ. අසත්‍යවාදී වූහ. ඊට ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, අපට මෙවැනි විපතක් අත්විය."

මහා අලි මහලු බමුණාගේ කතාව අසා, ඔහුගේ හදවතෙහි ධර්මය පිළිබඳව ගැඹුරු අවබෝධයක් ඇති විය. ඔහු මෙසේ කීවේය:

"ගරු බමුණනි, ඔබගේ කතාව මට බොහෝ දේ කියා දුන්නේය. ධනය හා සැප සම්පත් අනිත්‍යය. නමුත් ධර්මය නම් වූ ශ්‍රේෂ්ඨ සිද්ධාන්තය සදාකාලිකය. ධර්මය අනුව ජීවත් වන අයට කිසි කලෙකත් විපතක් සිදු නොවේ. ධර්මය යනු කරුණාව, ත්‍යාගශීලීත්වය, සත්‍යවාදී බව, ඉවසීම, මෛත්‍රිය, හා අහිංසාවයි. මේ ගමේ මිනිස්සු ධනයට මුල් තැන දී, ධර්මය අමතක කළ නිසා, ඔවුන්ට සියල්ල අහිමි විය."

මහා අලි, මහලු බමුණාට උදව් කිරීමට තීරණය කළේය. ඔහු සිය අනුචාරීන් සමග එක්ව, අතහැර දැමුණු ගම නැවත ගොඩනැගීමට කටයුතු කළේය. ඔවුන් දින ගණනක් තිස්සේ වෙහෙස මහන්සි වී, ගමට නව ජීවයක් ලබා දුන්නා. ගමේ නටබුන් ඉවත් කළ අතර, නව නිවාස හා ගොඩනැගිලි ඉදිකළහ. මහා අලි, සිය ධනයෙන් හා ශක්තියෙන්, ගමේ මිනිසුන්ට නැවත පදිංචි වීමට හා සතුටින් ජීවත් වීමට උදව් කළේය.

එමෙන්ම, මහා අලි, සියලු සත්වයන්ට ධර්මයේ වැදගත්කම පිළිබඳව දේශනා කළේය. ඔහු ඔවුන්ට කියා දුන්නේ ධනය හා බලය අනිත්‍යය වන අතර, ධර්මය නම් වූ ශ්‍රේෂ්ඨ සිද්ධාන්තය පමණක් සදාකාලික වන බවයි. ඔහු ඔවුන්ට කියා දුන්නේ අන් අයට උදව් කිරීම, කරුණාවෙන් කටයුතු කිරීම, හා සත්‍යවාදීව සිටීම කොතරම් වැදගත්ද යන්නයි.

කාලය ගත වෙද්දී, ඒ ගම නැවතත් ධනයෙන් හා සතුටින් පිරී ගියේය. ගමේ මිනිස්සු මහා අලිගේ ධර්මය අනුගමනය කළහ. ඔවුන් ධර්මිෂ්ඨව, ත්‍යාගශීලීව, හා කරුණාවෙන් ජීවත් වූහ. ඔවුන්ගේ ජීවිතය සතුටින් හා සාමයෙන් පිරී ගියේය.

මහා අලි, සිය ධර්මිෂ්ඨ පාලනය හා ත්‍යාගශීලී ක්‍රියා නිසා, සියලු සත්වයන්ගේ ගෞරවය හා ආදරය දිනාගත්තේය. ඔහුගේ කතාව, ධර්මයේ බලය හා වැදගත්කම පිළිබඳව සාක්ෂි දරයි. ඔහු සිය ජීවිතය කැප කළේ, අන් අයට ධර්මය ඉගැන්වීමටත්, ඔවුන්ව සසර දුකින් මුදවා ගැනීමටත්ය.

කෘතගුණ සැලකීම, ධර්මයේ වැදගත්කම, හා ත්‍යාගශීලීත්වයේ යහපත් ප්‍රතිඵල.

මහා අලි, ධර්මයේ ශ්‍රේෂ්ඨත්වය අනුගමනය කරමින්, සියලු සත්වයන්ට ධර්මය ඉගැන්වීමෙන් ධර්ම බාරමී, ත්‍යාගශීලීත්වයෙන් ත්‍යාග බාරමී, හා අන් අයට උදව් කිරීමෙන් උපකාර බාරමී බුදු සසුනට අවශ්‍ය වූ බාරම් පිරුහ.